Analiza ryzyka - na czym polega?

Wśród narzędzi niezbędnych do efektywnego zarządzania – czy to przedsiębiorstwem, projektem czy bezpieczeństwem – jednym z istotniejszych jest analiza ryzyka. Sprawnie przeprowadzona pozwala zoptymalizować potencjalne straty, które wiążą się z działaniami operacyjnymi.

Choć ryzyko to pojęcie bardzo pojemne, w analityce najczęściej definiuje się je jako prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia niepożądanego, niebezpiecznego lub wyrządzającego szkodę oraz skutku, jakie to zdarzenie może wywołać. W dużym uproszczeniu ryzykownym określimy każde działanie czy stan, którego wynik jest nieznany, niepewny. 

Analiza ryzyka

Analiza ryzyka jest wobec tego narzędziem służącym do zmniejszenia potencjalnego zagrożenia i jego wpływu na funkcjonowanie organizacji. Pozwala przede wszystkim na określenie poziomu zagrożenia, a dzięki temu podjęcie dobrze skrojonych działań zapobiegawczych lub eliminacyjnych. Podstawowe komponenty analizy to rozpoznanie ryzyka oraz zarządzanie nim.

Ze względu na kompleksowość procesu, jakim jest analiza ryzyka, wyróżniamy kilka podejść do jej przeprowadzenia, dzięki czemu zastosowań tego instrumentu jest wiele. Najczęściej korzysta się z analizy w celu:

  • Przygotowania polityki bezpieczeństwa i systemów zarządzania bezpieczeństwem
  • Zarządzania projektem
  • Zarządzania przedsiębiorstwem
  • Przeprowadzenia różnego rodzaju analiz biznesowych, także pod kątem uzyskania finansowania

Rozpoznanie ryzyka

Na pierwszym etapie analizy należy ocenić zagrożenia. Proces ten przeprowadza się w oparciu o sformalizowaną strukturę, identyfikując źródła ryzyka i dokonując jego funkcjonalnej klasyfikacji. Dzięki temu uzyskuje się także wgląd w czynniki, które mogą na ryzyko wpływać – pozytywnie lub negatywnie. Następnie, za pomocą metody jakościowej lub ilościowej (a często obu) podejmowana jest decyzja o odrzuceniu lub akceptacji zagrożenia.

Zarządzanie ryzykiem

Kiedy zagrożenia zostaną już nazwane i ocenione, przychodzi pora na zarządzanie ryzykiem, czyli aktywne przeciwdziałanie. Polega ono na podejmowaniu decyzji i realizacji działań, których celem jest opanowanie lub ograniczenie ryzyka. Proces rozpoczyna się od sformułowania planu ryzyka; następnie dobiera się optymalne instrumenty przeciwdziałania. Etapem końcowym zarządzania ryzykiem jest kontrola rezultatów podjętych działań.

W praktyce w zarządzaniu ryzkiem chodzi przede wszystkim o zapewnienie stabilnych wyników (np. finansowych) i stworzenie warunków do dalszego rozwoju.